شيخ حسين انصاريان
83
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
مىخواست راه مراء و مجادله و منازعه و خصومت با حق بپيمايد . حضرت فرمودند : اى فلان ، من به آيين و دين خود عارفم و راه حق و حقيقت بر من واضح است ، اگر تو جاهلى و راه به دين خود نبردهاى برخيز و به طلب دين شو كه منازعه و مجادله كار من نيست و من به اين صفت شيطانى و اخلاق ابليسى راهى ندارم « 1 » . جدال احسن در عين اين كه اسلام عزيز در آيينهء آيات و روايات مراء و جدال و نزاع و خصومت در گفتار و لجبازى را حرام كرده كه در بخش بعد به موارد حرمت اشاره خواهد رفت ، براى روشن شدن حق در برابر كسى كه حق در نظرش مجهول است ، به فرمودهء قرآن مجيد جدال احسن - يعنى كلاميكه در عين نرمى همراه با حجت و دليل و برهان است و به خاطر اتمام حجت بر خصم و ملزم نمودن او به پذيرفتن حقيقت به كار مىرود - لازم و بلكه واجب است . احتجاجاتى كه قرآن از انبيا و كتب روايتى از ائمه و اولياى الهى در برابر مخالفان و منكران نقل مىكند ، همه جدال احسن است و بر اثر همين نوع مجادله ، حق و حقيقت براى بسيارى از منكران و بىخبران روشن گشت و با كمال خضوع و خشوع در برابر دين تسليم و به سعادت دنيا و آخرت رسيدند ، قرآن در زمينهء مجادلهء احسن كه يكى از طرق هدايت مردم و روشن نمودن حق در برابر آنان است مىفرمايد :
--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 2 / 135 ، باب 17 ، حديث 32 ؛ مستدرك الوسائل : 9 / 74 ، باب 117 ، حديث 10244 ؛ منية المريد : 171 .